La Falo de Uŝero-Domo

By Edgar Allan Poe

Page 7

el kiu malheleco, kvazaux iminenta pozitiva valoro,
elversxigxis sur cxiujn objektojn de la morala kaj la fizika
universo, en unu sencxesa radiado de malgxojo.

Cxiam mi retenos memorajxon pri la multaj solenaj horoj kiujn
mi pasigis tiumaniere en soleco kun la mastro de Usxero-Domo.
Tamen malsukcese mi entreprenus transliveri ideon pri la preciza
karaktero de la studoj aux la okupadoj en kiuj li min aktivigis
aux al kiuj li malfermis al mi la vojon. Ekscitigxema kaj ege
kolerema idealismo jxetis sulfuran glaceon sur cxion. Liaj longaj
improvizitaj lamentokantoj sin auxdigos cxiam en miaj oreloj. Inter
aliaj kantoj, mi retenas dolorige en la menso apartan malkutiman
perversajxon kaj ampleksajxon pri la sovagxa melodio de la lasta
valso de Fon-Vebero. El la pentrajxoj pri kiuj meditadis lia komplika
fantazio, kaj kiuj kreskis, tusxon post tusxo, en svagecon pri kiu
mi tremegis des pli entuziasme, cxar mi tremegis sen konscii la
kialon;--el la pentrajxoj (tiom vivecaj iliaj bildoj postrestas
nun antaux mi) vane mi penadis eligi pli ol eta parto disponebla al
la traktopovo de nuraj vortoj. Pro la nepra simpleco, pro la nudeco
de siaj desegnajxoj, li altiris kaj mirigis atenton. Se iam homa
estajxo pentris ideon, tiu estajxo estis Roderiko Usxero. Por mi
almenaux--en la cirkonstancoj tiam min cxirkauxantaj--ellevigxis
el la puraj abstraktajxoj kiujn la hipokondriulo penadis jxeti sur
sian drelikon, intenseco de netolerebla mirego, de kiu nenian ombron
mi sentis ecx gxis nun starante en kontemplado antaux la agnoskite
brilaj tamen tro konkretaj revajxoj de Fuselio.

Unu el la fantasmagoriaj konceptajxoj de mia amiko, partoprenantan
malpli rigide en la spirito de abstraktado, mi penadu priskribi,
kvankam nur ombrakopie, en vortoj. Malgranda pentrajxo bildigis
la internajxon de ege longa kaj ortangula volbo aux tunelo, kun
malaltaj muroj, glataj, blankaj, seninterrompaj, senaparataj. Kelkaj
akcesoraj trajtoj de la desegnajxo bone agis por komprenigi ke cxi
tiu elfosajxo situas je ege profunda distanco sub la surfaco de la
tero. Nenia elirejo videblis en iu ajn parto de ties vasta etendajxo,
kaj vidigxis nenia torcxo nek alia artefarita lumfonto; tamen tajdego
de intensaj radioj transruligxis cxie kaj banis la tutajxon en
makabra kaj maldeca pompo.

Mi jxus parolis pri tiu morba stato de la auxdnervo kiu
netolerebligis al la suferanto cxiun muzikon, krom kelkaj efektoj
de kordinstrumentoj. Estis, eble, la mallargxaj etendoj al kiuj li
sin limigis sur la gitaro kiuj naskigis, grandaparte, la fantazian
karakteron de liaj prezentadoj. Sed la arda _facileco_ de liaj
_improvizadoj_ maleksplikeblis. Ili fontis, versxajne, kaj en la
notoj kaj en la vortoj de liaj strangaj fantaziajxoj (cxar ne malofte
li sin akompanis per vortrimaj improvizajxoj) el tiuj intensaj mensaj
sinatento kaj koncentrado kiujn mi menciis antauxe, observeblajn,
laux mia dirajxo, nur dum apartaj momentoj

Last Page Next Page

Text Comparison with La Falo de Uŝero-Domo

Page 0
Online Distributed Proofreading Team at http://www.
Page 1
1620 North Sunset Drive Tempe, Arizona 85281-1550, Usono 2000 Edgar Allan Poe: "LA FALO DE USXERO-DOMO" Origina Anglalingva Titolo: "THE FALL OF THE HOUSE OF USHER" LA FALO DE USXERO-DOMO Dum la tuta dauxro de teda, malhela, sensona tago en la auxtuno de la jaro, kiam la nuboj pendis preme kaj malalte en la cxielo, mi pasis sola, sur cxevalo, tra malkutime morna kamparregiono; kaj finfine min trovis, dum estigxis la vesperaj ombroj, cxe vidpunkto pri la melankolia Usxero-Domo.
Page 2
Letero, tamen, atingintis min en fora regiono de la lando--letero de li--kiu, pro sia senbride petema karaktero, invitis nur vivpersonan respondon.
Page 3
Forfalintis nenia parto de la masonajxo; kaj sxajnis esti sovagxa malkonformeco inter ties dauxre perfekta kunligo de eroj kaj la dispecigxanta stato de la unuopaj sxtonoj.
Page 4
Ekrigardeto tamen sur lian vizagxon min konvinkis pri lia nepra sincereco.
Page 5
Por io de tiu speco efektive jam min pretigis ne nur lia letero, sed ankaux memorajxoj pri kelkaj knabecaj trajtoj, kaj konkludoj estigitaj de liaj strangaj fizika strukturo kaj temperamento.
Page 6
Katenis lin kelkaj supersticxaj efektoj rilate al la domo kiun li enlogxis kaj kiun, jam de multaj jaroj, li neniam eliris--pro influo kies supozita potenco li priskribis al mi en terminoj tro malklaraj por ke mi ilin ripetu cxi-tie--influo efektivigita sur lian spiriton, rezulte de longa suferado, li diris, far kelkaj strangajxoj de la nuraj formo kaj substanco de lia familia domego--efekto kiun la _fizika_ aspekto de la grizaj muroj kaj turetoj, kaj de la malklara lageto kiun enrigardis tiuj cxiuj, trudis finfine al la _spirito_ de lia ekzisto.
Page 7
el kiu malheleco, kvazaux iminenta pozitiva valoro, elversxigxis sur cxiujn objektojn de la morala kaj la fizika universo, en unu sencxesa radiado de malgxojo.
Page 8
La versoj, kiuj titoligxis "La Hantita Palaco," tekstis proksimume, se ne lauxvorte, jene: I En la plej verda el niaj valoj, De bonaj angxeloj enlogxata, Foje bela kaj eleganta palaco-- Radianta palaco--levis la kapon.
Page 9
IV Kaj tute perl- kaj rubenbrila Estis la bela palacopordego, Tra kiu alvenis fluante, fluante, fluante Kaj sencxese scintilante, Ehxoaro kies sola placxa Tasko estis lauxdkanti, En vocxoj de supera beleco, La spriton kaj la sagxecon de sia.
Page 10
rego.
Page 11
Komentadon tiaj opinioj malbezonas kaj neniajn komentojn mi faru.
Page 12
Subenmetinte nian malgxojigan sxargxon sur stablojn en tiu regiono de hororo, ni iom flankenturnis la ankoraux malsxrauxbitan kovrilon de la cxerko kaj rigardis la vizagxon de la enlogxanto.
Page 13
Malbridebla tremado invadis iom post iom mian korpon; kaj, finfine, sur mian koron mem sidigxis inkubo de nepre senkiala timo.
Page 14
Temis, efektive, pri sxtorma tamen severe bela nokto, nokto sovagxe aparta pro sia teruro kaj sia beleco.
Page 15
Estis, sendube, nur la koincido kiu fikstenis mian atenton; cxar, inter la klakado de la fenestroklapoj kaj la kutimaj kunmiksitaj bruoj de la ade plifortigxanta sxtormo, la sono enhavis en si mem nenion, certe, rajtantan min interesi aux perturbi.
Page 16
La emocio de lia korpo, cetere, malakordis kun tiu pensado--cxar li sxanceligxis de flanko al flanko kun delikata tamen konstanta kaj sensxangxa svingado.
Page 17
La brilego fontis el plena, subigxanta, sangorugxa luno kiu nun scintilis klarege tra tiu antauxe apenaux videbla fendigxo kiu, laux mia pli frua priskribo, etendigxis ekde la tegmento de la konstruajxo, en zigzaga direkto, gxis ties bazo.
Page 18
SCOTT: LA DIAMANTO TIEL GRANDA KIEL RIC-HOTELO HAWTHORNE, NATHANIEL: TRI NOVELOJ ("La Eksperimento de D-ro Hejdegero," "La Nigra Vualo de la Pastoro," "Juna Bonulo Brauxno") IRVING, WASHINGTON: LA LEGENDO DE DORM-VALETO IRVING, WASHINGTON: TRI NOVELOJ ("Ripo van-Vinklo," "Al la Leganto," "Aventuro de la Germana Studento") JAMES, HENRY: LA TURNO DE LA SXRAUXBO (en tri libretoj: I, II, III) POE, EDGAR ALLAN: LA FALO DE USXERO-DOMO POE, EDGAR ALLAN: LA MURDOJ DE KADAVREJO-STRATO POE, EDGAR ALLAN: TRI NOVELOJ ("La Barelo de Amontilado," "La Denuncema Koro," "Manuskripto Trovita en Botelo") TWAIN, MARK: TRI CETERAJ NOVELOJ ("La Amaventuro de la Eskimoa Frauxlino," "Kanibalismo en la Vagonoj," "Bonsxanco") TWAIN, MARK: TRI NOVELOJ ("Konfeso de Mortanto," "La Fifama Saltanta Rano de Kalavero-Konteo," "La Rakonto pri la Malbonkonduta Knabeto") WHARTON, EDITH: ALIAJ TEMPOJ WHARTON, EDITH: LA LONGA DAUXRO.